នូ ហា​ច

12121

វាលស្រែ ! វាលស្រែ ! ពាសពេញ​តៗ​ជាប់​គ្នា​ដល់​ជើងព្រៃ​ដែល​គេ​មើលឃើញ​ខៀវសន្លឹម ។​
នៅក្នុង ​ស្រែ , សុទ្ធតែ​មានទឹក​សស្ងាច , ពេញព្រៀប​ដែល​ខ្យល់​រំហើយ​បោកបក់​បណ្តាលឱ្យ​កើតជា​រលក​ព​ព្រាំ​មក​យោល ដើមស្រូវ​ខ្ចី​ពណ៌​បៃតង​ស្រស់ ។​
នៅក្នុង​ជំពូក​គុម្ព​ស្រូវ​នោះ​មាន​ ផ្កាត្រកួន​ពណ៌​ស្វាយ , ផ្កា​ក្រជីប​ពណ៌​ក្រហមឆ្អៅ , ផ្កា​អញ្ចាញ​ពណ៌​លឿង​ដូច​មាសឆ្អិន​លាយឡំ​គ្នា​ត្រង់នេះ​បន្តិច ត្រង់នោះ​បន្តិច ។ បុប្ផា​ទាំងនេះ​ហាក់ដូចជា​ឧបត្តិក​ឡើង​សំរាប់​ជា​គ្រឿង​លំអ​នៃ​សំពត់​ព្រំ ពណ៌​បៃតង​ដែល​លាតសន្ធឹង​ក្រោម​មេឃ​ស្រកានាគ និង ក្រោម​រស្មី​ថ្លា​ត្រចះ​នៃ​ព្រះ​សុរិយា …”​។​
នេះ​ជា​សម្រង់​ចេញពី​ប្រលោមលោក​រឿង​ផ្កា​ស្រពោន ពណ៌នា​ទេសភាព​ពីលើ​រថភ្លើង ត្រង់​វគ្គ យុវ​សិស្ស ប៊ុនធឿន ដែលជា​តួអង្គ​ឯក​ប្រុស ជាមួយ​យុវ​សិស្ស​វិទ្យាល័យ​ឯទៀតៗ​សម្រាក​វិស្សមកាល​ត្រឡប់​ទៅ​លំនៅឋាន រៀងខ្លួន​វិញ​ដោយ​ជិះ​រថភ្លើង ។​
កាលណា​និយាយ​ដល់​គូស្នេហ​យុវវ័យ​ស្ម័គ្រស្មោះ កំសត់ ឬ គូស្នេហ៍​ក្បត់ចិត្ត​នោះ គេ​មិនសូវ​បំភ្លេច​តួអង្គ ប៊ុនធឿន និង នាង​វិធា​វី ក្នុង​រឿង​ផ្កា​ស្រពោន​ឡើយ ។​
លោក នូ ហាច ក៏ត្រូវ​បា​គេ​ស្គាល់​បំផុត តាមរយៈ​ស្នាដៃ​ប្រលោមលោក​របស់លោក រឿង​ផ្កា​ស្រពោន នេះឯង ។​
រឿង ​ផ្កា​ស្រពោន ត្រូវបាន​បញ្ចូល​ក្នុង​កម្មវិធីសិក្សា​នៅ​មធ្យមសិក្សា​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥៨ សព្វថ្ងៃ រឿងនេះ ត្រូវបាន​ដាក់បញ្ចូល​ក​ម្ម​វិធី​សិក្សា​ថ្នាក់​ទី​៨​ទៀត​។​
នៅ​ឆ្នាំ​២០០២ នាម​របស់​អ្នកនិពន្ធ នូ ហាច ត្រូវបាន​គេ​យកទៅ​ប្រើ​ជា​ឈ្មោះ​សមាគម​អក្សរសិល្ប៍ ដែលមាន​ឈ្មោះថា “​សមាគម​អក្សរសិល្ប៍​នូ ហាច “ និង សមូហកម្ម​អក្សរសិល្ប៍ ឈ្មោះថា “​សមូហកម្ម​អក្សរសិល្ប៍​នូ ហាច​” ។
វិចារណកថា​របស់ សមាគម​អក្សរសិល្ប៍​នូ ហាច និយាយថា “ សមាគម​អក្សរសិល្ប៍​នូ ហាច បាន​យកឈ្មោះ​អ្នកនិពន្ធ​រៀមច្បង​ជាទីគោរព​មក​ដាក់​ជា​ឈ្មោះ​របស់ខ្លួន ក្នុង​បំណង​លើកស្ទួយ​វិស័យ​អក្សរសាស្ត្រ​ជាតិ​ឱ្យមាន​ការរីកចម្រើន​ជឿនលឿន ទាន់សម័យ​” ។​
វិចារណកថា ដដែល​នេះ​បាន​បន្តទៀតថា “ អ្នកនិពន្ធ នូ ហាច បាន​ឈាន​ចេញពី​អក្សរសិល្ប៍​ខ្មែរ​បុរាណ ដែល​សរសេរ​រឿង​សោកនាដកម្ម​តាម​ទ្រឹស្តី​ពុទ្ធសាសនា ជា​ពាក្យកាព្យ ឱ្យទៅ​ជាការ​ពិពណ៌នា និង ការនិទាន​ប្រកបដោយ​មនោសញ្ចេតនា “ ។​
​ហេតុនេះ យើង​អាច​និយាយ​ដោយ​ពុំមាន​កំហុស​ថា ប្រលោមលោក​រឿង ផ្កា​ស្រពោន របស់លោក នូ ហាច ទោះ​ជាមាន​អាយុកាល​កន្លះ​សតវត្សរ៍​ហើយ​ក្តី ក៏​នៅតែមាន​ឥទ្ធិពល​ក្នុង​ព្រលឹង​ខ្មែរ​នៅឡើយ ។​
​ថ្ងៃទី​២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ​១៩១៦ នៅ​កំពង់ព្រះ ស្រុក សង្កែ ខេត្តបាត់តំបង លោក ឃួន នៅ និង អ្នកស្រី ឱរ មួ​ច បានផ្តល់​កំណើត​ឱ្យ​ទារក​ម្នាក់ ដែល​ក្រោយមក​ត្រូវបាន​ចារិក​ទុក​នៅក្នុង​ប្រវត្តិ​អក្សរសាស្ត្រ​ជាតិខ្មែរ ឈ្មោះថា  នូ ហាច ។ លោក​មាន​បងប្អូន​ប្រុស​៥​នាក់ និង ស្រី​៣​នាក់ ហើយ​លោក​គឺជា​កូនប្រុស​ច្បង​ក្នុង​គ្រួសារ​កសិករ​មួយ​នេះ ។​
​កាល​នៅ កុមារភាព នូ ហាច បាន​ស្នា​ក់រៀន​នៅក្នុង​វត្ត​កំពង់ព្រះ ដែល​បង្រៀន​ដោយ​ព្រះសង្ឃ ហើយ​សិក្សា​ចេះ​អាន​សាស្ត្រា​ស្លឹករឹត​បាន​យ៉ាង​ស្ទាត់ ។​
យុវជន​យើង​បាន​ប្រឡង​ជាប់​ចូល​សិក្សា​នៅ​អនុវិទ្យាល័យ​ព្រះស៊ីសុវត្ថិ ក្រុងភ្នំពេញ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៣២ ។
សៀវភៅ ​អក្សរសិល្ប៍​ខ្មែរ​សតវត្សរ៍​ទី​២០ របស់ បណ្ឌិត ឃី​ង ហុក ឌី អះអាងថា លោក នូ ហាច បាន​ចូល​បម្រើ​ការងារ​ជា​ចៅក្រម នៅ​ឆ្នាំ​១៩៣៩​បន្ទាប់ពី​បាន​ប្រឡង​មធ្យមសិក្សាប័ត្រ​ភាគ​ទី​១​ហើយ​បាន ផ្លាស់​មក​ភ្នំពេញ​បន្ទាប់ពី​បាន​រៀប​អាពាហ៍ពិពាហ៍ ។​
​ប៉ុន្តែ ទស្សនាវដ្ដី សង្គមសាស្ត្រ​-​មនុស្សសាស្ត្រ ដែល​យើង​ទទួលបាន​តាមរយៈ​សមា​គម​អក្សរសិល្ប៍​នូ ហាច បាន​អះអាងថា “ ឆ្នាំ​១៩៣២ លោក​បាន​ប្រឡង​ជាប់​ចូលរៀន​នៅ​វិទ្យាល័យ​ស៊ីសុវត្ថិ​ភ្នំពេញ ហើយ​លោក​បាន​បន្ត​ការសិក្សា​រហូត​ទទួលបាន​សញ្ញាប័ត្រ​មធ្យមសិក្សា ហើយ​លោក​បានចាប់ផ្តើម​អាជីព​របស់លោក​ជា​មេធាវី​យុត្តិធម៌​មួយរូប​បំពេញ ការងារ​នៅក្នុង​ខេត្តសៀមរាប ។ លោក​បាន​រៀបការ​ជាមួយ​អ្នកស្រី តាន់ រ៉េ​ម បន្ទាប់ពី​លោក​បាន​ផ្លាស់​មក​ធ្វើការ​នៅ​ភ្នំពេញ​វិញ​” ។​
​អ្វីដែល​ខុស គ្នា​បន្តិច​នៅទីនេះ​គឺថា សៀវភៅ​របស់លោក ឃី​ង ហុក​ឌី ថា លោក​ធ្វើជា​ចៅក្រម និង បាន​រៀបការ​រួច​ទើប​ត្រឡប់​ចូល​ភ្នំពេញ ។ ចំណែក​សមាគម​អក្សរសិល្ប៍​នូ ហាច ថា​លោក​បាន​ធ្វើជា​មេធាវី​យុត្តិធម៌ ហើយ​បាន​រៀប​អាពាហ៍ពិពាហ៍​បន្ទាប់ពី​វិល​ចូល​ភ្នំពេញ ។ ទោះយ៉ាងណា យើង​យល់ថា ឯកសារ​របស់​សមាគម​អក្សរសិល្ប៍​នូ ហាច មាន​ភាពច្បាស់លាស់​ជាង ។​
លោក​បាន​ចូល​បម្រើ​ការងារ​នៅ​ក្រសួង​ឃោសនាការ​ទទួលបន្ទុក​ខាង​ការផ្សាយ​កាសែត​កម្ពុជា នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤៧ ។​
១​ឆ្នាំ​ក្រោយមក ពោលគឺ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤៨ លោក​បាន​ធ្វើជា​លេខាធិកា​ផ្ទាល់​របស់​ទ្រង់ យុ​ត្តិ​វង្ស កាលដែល​ព្រះ​អង្គជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ។ បន្ទាប់ពី​ទ្រង់ យុ​ត្តិ​វង្ស សុគត​ទៅ លោក នូ ហាច បាន​វិល​ទៅ​បម្រើ​ការងារ​នៅ​ក្រសួង​ឃោសនាការ​វិញ​មាន​ឋានៈ​ជា ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន ។​
ឆ្នាំ​១៩៥២ លោក បាន​ចូល​បម្រើ​ការងារ​នៅ​ក្រសួងការបរទេស​ដែល​នៅជាប់​មុខងារ​ជា​មន្ត្រីការទូត ។​
ថ្ងៃទី​១៦ មិថុនា ឆ្នាំ​១៩៥២​ដល់​ថ្ងៃទី​២៣ មករា ឆ្នាំ​១៩៥៣ លោក​ត្រូវបាន​សម្តេច​នរោត្តម សីហនុ តែងតាំង​ជា​រដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួង​សាធារណៈការ និង គមនាគមន៍ ។

សៀវភៅ អក្សរសិល្ប៍​ខ្មែរ​សតវត្សរ៍​ទី​២០ របស់ បណ្ឌិត ឃី​ង ហុក ឌី បាន​កត់ចំណាំ​ថា  នៅក្នុង​អំឡុង​ឆ្នាំ​១៩៦៩ ក្នុងពេលដែល​លោក​នៅ​បម្រើ​ការងារ​នៅ​ក្រសួងការបរទេស​នោះ លោក នូ ហាច បានទទួល​តំណែង​ជា​ឯកអគ្គរាជទូត​ខ្មែរ​ប្រចាំ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី ។  នេះ​ជា​តំណែង​ចុងក្រោយ​របស់លោក  ។
​សៀវភៅ​ដដែល​នេះ បាន​អះអាង​ទៀតថា លោក​បាន​និវត្តន៍​ចូល​ភ្នំពេញ​ប្រហែលជា​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧២ ហើយក៏​បាន​បាត់​ខ្លួន​នៅក្នុង​អំឡុង​របប​ខ្មែរ​ប្រ​ហម​១៩៧៥-១៩៧៩ ។​
ទស្សនាវដ្ដី សង្គមសាស្ត្រ​-​មនុស្សសាស្ត្រ ដែល​យើង​ទទួលបាន​តាមរយៈ​សមា​គម​អក្សរសិល្ប៍​នូ ហាច មាន​ភាពជាក់លាក់​ជាង​ថា “ ឆ្នាំ​១៩៥២ លោក​បាន​ផ្លាស់​ទៅធ្វើ​ការ​នៅ​ក្រសួងការបរទេស​នៅ​ភ្នំពេញ ។ ក្នុង​កំឡុង​(​អំឡុង​)​ពេលនោះ លោក​ត្រូវបាន​គេ​តែងតាំង​ឱ្យទៅ​បំពេញបេសកកម្ម​នៅ​ប្រទេស​ថៃ និង យូ​ហ្គោ​ស្លា​វី ។ លោក​ត្រូវបាន​គេ​ដំឡើង​ឋានន្តរសក្តិ​ជា​ឯកអគ្គរាជទូត​ខ្មែរ​ប្រចាំ​ប្រទេស ឥណ្ឌូនេស៊ី ប្រទេស​វៀតណាម និង ជា​អ្នកតំណាង​ពិសេស​ប្រចាំ​អង្គការសហប្រជាជាតិ ។​
ឯកសារ​ដដែល​នេះ​បន្តទៀតថា លោក​បាន​វិល​ត្រឡប់មក​ភ្នំពេញ​វិញ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៤ ហើយ​លោក​ត្រូវបាន​ពួក​ខ្មែរក្រហម​សំលាប់​នៅ​ខែមេសា​ឆ្នាំ​១៩៧៥ ។​
​តាម ជីវប្រវត្តិ​សង្ខេប របស់​អ្នកនិពន្ធ​សមាជិក នៃ សមាគម បានឱ្យដឹងថា លោក នូ ហាច បាន​ចូល​ជា​សមាជិក​នៃ​សមាគម​អ្នកនិពន្ធ​ខ្មែរ នៅ​ថ្ងៃទី​១៧ មករា ឆ្នាំ​១៩៥៨ ។​
​ប៉ុន្តែ​ឯកសារ​របស់​សមាគម​អក្សរសិល្ប៍​នូ ហាច ថា លោក​ចូល​ជា​សមាជិក​នៃ​សមាគម​អ្នកនិពន្ធ​ខ្មែរ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៧ ខែមករា ឆ្នាំ​១៩៤៨ ។ ចំណុច​នេះ​គឺមាន​ភាពខុសគ្នា​១០​ឆ្នាំ​គត់ ។​
ស្នាដៃ​របស់លោក​មាន​ជា​៣​ប្រភេទ​គឺ ទី​១​គឺជា​រឿង​ខ្លីៗ​, ទី​២ កំណាព្យ ហើយ​ស្នាដៃ​ទាំងនេះ​ត្រូវបាន​ផ្សាយ​ក្នុង​ទស្សនាវដ្ដី​ប្រចាំ​សប្តាហ៍​ឈ្មោះ “ រាត្រី​ថ្ងៃ​សៅរ៍ “ ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ទី​៦០ និង​ទី​៣ ស្នាដៃ​ប្រលោមលោក​ចំនួន​៤​រឿង​គឺៈ​
–    ផ្កា​ស្រពោន  (១៩៤៩)
–    នារី​ជាទី​ស្នេហា (១៩៥៣)
–    លាវ​ណ្យ និង រវិន្ទ ( ១៩៥៥)
–    មាលាដួងចិត្ត ( ១៩៧២)​

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s